Tết Thanh minh là gì? Ý nghĩa ngày Thanh minh

Related Articles

4.491 lượt xem

Tết Thanh minh là một trong những dịp lễ tết đặc biệt trong văn hóa truyền thống của người Việt Nam nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa của ngày này là gì. Trong bài viết dưới đây, chúng ta hãy cùng tìm hiểu Tết Thanh minh là gì và ý nghĩa của nó là như thế nào nhé!

Tết Thanh minh là gì?

“Thanh minh trong tiết tháng Ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh”

Đây có lẽ rằng là một trong số những cặp câu thơ lục bát nổi tiếng nhất trong tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du bởi nó miêu tả một cách tinh xảo về một ngày lễ hội rất đặc biệt quan trọng trong văn hóa truyền thống của người Việt – Tết Thanh minh. Tuy nhiên lúc bấy giờ, nhắc đến Tết Thanh minh, không phải ai cũng hiểu rõ về ngày lễ hội này, biết rõ Tết Thanh minh là gì hay ý nghĩa của nó là như thế nào .

>> Xem thêm: Thanh minh trong tiết tháng 3 là gì? Tảo mộ là gì? Đạp thanh là gì?

Tết Thanh minh ( hay Tiết Thanh minh ) là tiết thứ năm trong số hai mươi tư tiết khí của Nông lịch ( Âm lịch ) của một số ít vương quốc châu Á như Nước Ta, Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Triều Tiên. Tiết Thanh minh đến sau Tiết Lập xuân 45 ngày, lúc này, những cơn mưa bụi của trời xuân đã hết, khung trời trở nên quang đãng, sáng sủa hơn nên gọi là Thanh minh ( thanh ( 清 ) trong thanh lọc, thanh khiết, mang nghĩa là ” thật sạch ” hay ” trong lành “, minh ( 明 ) mang nghĩa là ” tươi tắn ” ) .

Tết Thanh minh là gì?

Theo quy ước, Tiết Thanh minh mở màn từ 4 – 5/4 đến ngày 20 – 21/4 Dương lịch, tính theo lịch Âm thì đều phải rơi vào tháng Ba. Thông thường, đa phần những vùng miền tại Nước Ta sẽ lấy ngày 3/3 Âm lịch làm ngày Tết Thanh minh .

Theo ý niệm của người Việt xưa, Tết Thanh minh chính là thời gian trong lành nhất trong năm nên rất tương thích với việc triển khai những nghi lễ quan trọng, ví dụ như tảo mộ. Vì vậy, tại Nước Ta, Tết Thanh minh cũng là dịp để những mái ấm gia đình, dòng họ triển khai nghi lễ tảo mộ ( sửa sang lại mộ phần của gia tiên cho khang trang, thật sạch và làm lễ cúng gia tiên ) .

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Tết Thanh minh

Nguồn gốc ngày Tết Thanh minh

Là hai nước láng giềng gần kề nhau nên sự giao thoa văn hóa truyền thống giữa Nước Ta và Trung Quốc là không hề tránh khỏi. Trong suốt quy trình hình thành và tăng trưởng, nhiều nét văn hóa truyền thống của Trung Quốc đã gia nhập vào Nước Ta và được người dân Việt ” địa phương hóa ” để trở thành một phong tục truyền thống lịch sử mang đậm truyền thống Việt, trong đó phải nhắc đến Tết Thanh minh .

Tiết Thanh minh vốn là một trong hai mươi tư tiết khí của Âm lịch nhưng sau này nó đã trở thành một liên hoan lớn trong năm của những nước sử dụng lịch Âm. Nói đến nguồn gốc của Tết Thanh minh, trước hết tất cả chúng ta phải nói về nguồn gốc của Tết Hàn thực .

Tết Hàn thực vốn có nguồn gốc từ đời vua Tấn Văn Công thời Xuân Thu của Trung Hoa. Chuyện kể lại rằng vua có một người thuộc hạ tên là Giới Tử Thôi đã cùng mình vào sinh ra tử nhiều lần, nhưng khi trở thành vua nước Tấn, ông ban thưởng cho rất nhiều thuộc hạ mà lại quên mất Giới Tử Thôi. 

Nguồn gốc Tết Thanh minh

Mặc dù vậy, Giới Tử Thôi cũng cho rằng phò vua là bổn phận của bậc thần tử, không có công lao gì đáng nói, vua ban thưởng hay không không quan trọng. Sau đó, ông đưa mẹ già về núi Điền Sơn ở ẩn. Lúc này, vua mới chợt nhớ ra chưa ban thưởng cho Giới Tử Thôi, ngài liền cho người đi tìm nhưng Giới Tử Thôi không chịu rời núi ra lĩnh thưởng .

Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con ông đều chết cháy. Vua vì chuyện này mà quá đau lòng nên lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm Giới Tử Thôi ( khoảng chừng từ mùng 3/3 đến mùng 5/3 Âm lịch hằng năm ) .

Một năm qua đi, khi vua và quần thần đến viếng mộ Giới Tử Thôi thì phát hiện ra rằng cây liễu, nơi phát hiện ra thi thể của ông, nay đã lớn khỏe, đầy sức sống và mọc nhiều cành mới với lá xanh mơn mởn. Nhìn thấy điều này, nhà vua nhớ cụm từ “ thanh minh ” trong lời di cảo của Giới Tử Thôi, liền đặt tên cho ngày này là ngày Thanh minh .

Từ đó về sau, Tiết Thanh minh đã trở thành một dịp lễ quan trọng của người Trung Quốc để tưởng niệm tổ tiên và những người đã khuất. Sau này, Tết Hàn thực cũng được sáp nhập luôn vào tiệc tùng Tết Thanh minh và trở thành ngày Thanh minh, ngày cho những người còn sống thăm viếng và chăm nom mộ phần cho những người đã ra đi .

>>> Xem thêm: [Phân biệt] Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh không?

Ý nghĩa ngày Tết Thanh minh

Tết Thanh minh gắn liền với đạo lý ” uống nước nhớ nguồn ” của người Việt. Đây là dịp để những người còn sống tưởng niệm công lao của ông bà, tổ tiên, của những người đã khuất .

Trong ngày Tết Thanh minh, con cháu cùng hướng về tổ tiên, cội nguồn bằng cách tảo mộ, quét dọn, sửa sang lại ngôi mộ của người đã khuất. Theo đúng phong tục, trước khi triển khai tảo mộ, con cháu cần sẵn sàng chuẩn bị mâm lễ vật gồm đèn, nhang, hoa quả dâng lên người đã khuất, mong tổ tiên nhận và phù hộ con cháu luôn khỏe mạnh, bình an và phát lộc phát lộc .

Ý nghĩa ngày Thanh minh

Đặc biệt, những mái ấm gia đình muốn khai thác hay thiết kế xây dựng lại mồ mả cần đợi đến ngày Thanh minh mới được phép động thổ. Điều này là nguyên tắc được ông bà ta khi xưa đặt ra để con cháu tránh gặp phải tai ương, rủi ro xấu khi động đến mộ phần của người đã khuất .

Và vì khoảng chừng thời hạn Tết Thanh minh trùng với Tết Hàn thực nên trong dịp này, người Việt thường dâng lên ông bà tổ tiên những đĩa bánh trôi – bánh chay. Người Việt dùng bánh trôi – bánh chay với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội – Hàn thực. Vì vậy, tại Nước Ta, Tết Hàn thực còn có một tên gọi khác là Tết bánh trôi – bánh chay .

Tết Thanh minh năm 2021 là ngày nào?

Duy trì phong tục tập quán truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa là một điều rất được chăm sóc lúc bấy giờ. Vì vậy, Tết Thanh minh năm 2021 mở màn vào ngày nào là điều mà rất nhiều người vướng mắc .

Theo quy ước, Tiết Thanh minh thường sẽ khởi đầu khoảng chừng thời hạn từ ngày 4 hoặc 5 của tháng 4 ( sau khi kết thúc Tiết Xuân phân ) và kết thúc vào khoảng chừng ngày 20 hoặc 21 tháng 4 hằng năm theo Dương lịch. Còn theo Âm lịch, Tết Thanh minh sẽ diễn ra vào tháng Ba, khởi đầu từ ngày 3/3 .

Ngày Tết Thanh minh 2021 là ngày nào?

Như vậy, trong năm 2021 này, tính theo Dương lịch thì Tiết Thanh minh bắt đầu vào Chủ Nhật ngày 4/4 và kết thúc vào ngày 19/4. Ngày Thanh minh sẽ diễn ra vào ngày 3/3 Âm lịch (tức ngày 14/4 Dương lịch).

Qua bài viết trên đây, chắc rằng bạn đã hiểu rõ hơn về Tết Thanh minh của người Việt rồi phải không ? Hy vọng rằng những thông tin mà META san sẻ sẽ giúp bạn có thêm những hiểu biết về những dịp nghỉ lễ truyền thống cuội nguồn và góp thêm phần gìn giữ những phong tục truyền thống của người Việt .

Đừng quên tiếp tục truy vấn META.vn để tìm hiểu thêm thêm nhiều thông tin mê hoặc khác nhé ! Hẹn gặp lại bạn trong những bài viết sau !

Tham khảo thêm

More on this topic

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Advertismentspot_img

Popular stories