Phản ứng este hóa là gì? Định nghĩa, khái niệm

Related Articles

Phản ứng este hóa là phản ứng giữa axit cacboxylic và ancol trong điều kiện nhiệt độ, có H2SO4 đặc làm xúc tác. Trong điều kiện đó, đồng thời xảy ra phản ứng thủy phân este trong môi trường axit, tạo ra axit và ancol ban đầu.

Nói cách khác, phản ứng este hóa là điều chế este bằng phản ứng giữa rượu đơn chức hoặc đa chức với axit hữu cơ đơn chức hoặc đa chức

Phản ứng este hóa và phản ứng thủy phân este trong axit là phản ứng thuận nghịch, hiệu suất phản ứng H Phương trình tổng quát phản ứng este hóa

Phản ứng este hóa và phản ứng thủy phân este trong axit là phản ứng thuận nghịch, hiệu suất phản ứng H

R(COOH)x+R′(OH)t⇌Ry(COO)xyR′x+xyH2O (xúc tác H2SO4,t∘)

  • Nếu axit cacboxylic và ancol tham gia phản ứng đều thuộc loại đơn chức (hay gặp) thì phản ứng có phương trình dạng:

RCOOH + R ′ OH ⇌ RCOOH + H2O ( xúc tác H2SO4, t ∘ )

  • H2SO4 đặc trong phản ứng này ngoài vai trò là xúc tác của phản ứng còn làm nhiệm vụ hút nước.

Hiệu suất phản ứng este hóa

Bài toán hiệu suất thuận

  • Đề bài cho số liệu của chất tham gia phản ứng, yêu cầu đi tìm các chất tạo thành (sản phẩm).
    • Công thức tính: H% = mttmlt.100
    • hoặc H% = npumbd.100
  • Luôn luôn lấy số liệu của sản phẩm để tính cho bài toán
  • Nếu bài toán cho hiệu suất thì sau khi tính toán chỉ cần nhân với hiệu suất suy ra kết quả cần tìm.

Bài toán hiệu suất nghịch

  • Đề bài cho số liệu sản phẩm, yêu cầu tính khối lượng các chất tham gia phản ứng
  • Công thức tính: H% = = mttmlt.100
    • hoặc H% = npumbd.100

Lưu ý:

  • Nếu bài toán đã cho hiệu suất thì sau khi thống kê giám sát xong chỉ cần chia hiệu quả cho hiệu suất suy ra hiệu quả cần tìm
  • Khi đề bài cho chất tham gia khởi đầu có chứa bao nhiêu Xác Suất tạp chất ⇒ lượng chất tham gia thực tiễn = lượng chất cho trong đề. ( 100 – % tạp chất .
  • Đề bài cho sự hao hụt trong quy trình phản ứng / sản xuất thì lượng chất thực tế phản ứng = lượng chất trong đề bài. ( 100 % – % hao hụt ) .
  • Hiệu suất tính theo chất dư ít hơn .
  • Khi đề bài cho quy trình gồm n quá trình, mỗi quá trình có hiệu suất H1, H2, …, Hn, … thì hiệu suất của toàn quy trình là H = H1. H2 …. Hn

Phản ứng xà phòng hóa este 

  • Phản ứng xà phòng hóa là quy trình thủy phân este trong môi trường tự nhiên kiềm, tạo thành ancol và muối cacboxylat .
  • Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng 1 chiều, nhưng phản ứng hoàn toàn có thể xảy ra trọn vẹn hoặc không trọn vẹn. Hiệu suất phản ứng H ≤ 1, H = 1 : phản ứng xảy ra trọn vẹn .

Phương trình tổng quát

Ry ( COO ) xyR ′ x + xyNaOH → y ( COONA ) x + R ′ ( OH ) y

mchatransauphanung = mmuoi + mkiemdu

Với este đơn chức : nestephanung = nNaOHphanung = nmuoi = nancol

Bài tập phản ứng este hóa và phương pháp giải

Dạng 1: Tính hằng số cân bằng

Phương pháp tính hằng số cân đối

KC = [ RCOOR ′ ] [ H2O ] [ RCOOH ] [ R ′ OH ] = xV. xVa − xV. b − xV = x2 ( a − x ) ( b − x )

Ví dụ 1: Cho biết hằng số cân bằng của phản ứng este hóa: R−COOH+R′OH⇌R−COOR′+H2O; có KC=4. Nếu cho hỗn hợp cùng số mol axit và ancol tác dụng với nhau thì khi phản ứng este hóa đạt tới trạng thái cân bằng thì có bao nhiêu phần trăm ancol và axit đã bị este hóa?

Giải :

Ta có :

[ R1COOR2 ] = [ H2O ] = x

[ R1COOH ] = [ R2OH ] = a – x

KC = [ R1COOR2 ]. [ H2O ] [ R1COOH ]. [ R2OH ] = x2 ( a – x ) 2 = 4

⇒ x = 2 ( a – x ) ⇔ 3 x = 2 a ⇒ xa = 23 = 0,667

Vậy khi phản ứng este hóa đạt tới trạng thái cân đối thì có 66,67 % ancol và axit đã bị este hóa .

Dạng 2: Tính hiệu suất của phản ứng este hóa

  • Phương pháp tính hiệu suất phản ứng este hóa

Nếu a ≥ b ⇒ H = xb. 100 ⇒ x = H.b 100 ; b = 100. xH

Nếu a

  • Phương pháp giải nhanh:

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng : mancol + maxit = meste + mnuoc

Hiệu suất phản ứng este hóa H = mesteTTmesteLT. 100 %

Ví dụ 2: Thực hiện phản ứng este hóa 9,2g glixerol với 60g axit axetic. Giả sử chỉ thu được glixerol triaxetat có khối lượng 17,44g. Tính hiệu suất của phản ứng este hóa.

Giải :

nglixerol = 0,1 mol

naxitaxetic=1mol

Từ pt : meste = 0,1. 218 = 21,8 g

Thực tế : meste = 17,44 g

Hiệu suất : H % = 17,4421,8. 100 = 80 %

Người đăng: hoy

Time: 2020-09-21 15:59:12

More on this topic

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Advertismentspot_img

Popular stories