Kháng Cách – Wikipedia tiếng Việt

Related Articles

Ấn bản Kinh Thánh Geneva năm 1560 .

Bài này viết về tông phái Kháng Cách ( Protestantism ), để biết thêm về một trào lưu thuộc Kháng Cách với tên gọi Tin Lành ( Evangelicalism ), xin xem Phong trào Tin Lành. ” Tin Lành ” cũng hoàn toàn có thể coi là một cách gọi khác của ” Tin Mừng ” hay ” Phúc Âm ” .

Danh xưng Tin Lành thường được dùng để chỉ một cộng đồng các giáo hội khởi phát từ cuộc cải cách tôn giáo bắt đầu vào thế kỷ 16 bởi Martin Luther. Là tu sĩ Dòng Augustinô, mục tiêu ban đầu của Luther là kêu gọi cải cách từ bên trong Giáo hội Công giáo Rôma, về sau ông tách rời khỏi Giáo hội Công giáo và thành lập Giáo hội Luther. Trong khi đó tại Châu Âu, nhiều người có quan điểm tương tự như của Luther cũng bắt đầu tách khỏi Công giáo và thành lập các giáo phái khác nhau. Họ được gọi dưới tên chung là Kháng Cách, hay Tân giáo (để phân biệt với Cựu giáo là Công giáo). Kháng Cách được xem là một trong ba nhánh chính của Cơ Đốc giáo, cùng với Công giáo Rôma và Chính Thống giáo Đông phương.

Cộng đồng Kháng Cách bao gồm các giáo hội thuộc Cơ Đốc giáo chấp nhận nền thần học của cuộc Cải cách Tin Lành. Nền thần học này từ chối công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng, với niềm xác tín rằng chỉ có Kinh Thánh (không phải Truyền thống thánh hoặc quyền giải thích Kinh Thánh dành cho các chức sắc cao cấp của giáo hội[1]) là nguồn chân lý duy nhất, và tin rằng chỉ bởi ân điển của Thiên Chúa mà con người được cứu rỗi. Những luận điểm chính của thần học Kháng Cách được tóm tắt trong Năm Tín lý Duy nhất.

Thuật từ Protestantismus (Kháng Cách), có gốc từ tiếng Latin protestatio nghĩa là tuyên bố hoặc phản đối, được dùng để chỉ thư kháng nghị của các thân vương (trong đó có tuyển đế hầu) và đại diện các thành phố tự do thuộc Thánh chế La Mã chống lại nghị quyết của Hội nghị Speyer lần thứ hai, nghị quyết này tái khẳng định lập trường của Hội nghị Worms chống lại cuộc Cải cách Tin Lành.[2] Lúc ấy, người ta gọi những người ủng hộ thư kháng nghị và lập trường cải cách là người phản kháng hay kháng nghị. Từ đó, thuật từ Kháng Cách, bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau, được dùng để chỉ Cơ Đốc giáo phương Tây không công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng.[2] Trước thời điểm xảy ra kháng nghị vào tháng 4 năm 1529, người ta dùng thuật từ evangelisch (gốc từ tiếng Hy Lạp, mang nghĩa là Phúc Âm hay Tin Lành) để gọi những người theo cuộc cải cách.

Trong ý nghĩa rộng lớn hơn, tên gọi Kháng Cách dùng để chỉ những giáo hội khác nhau, tách khỏi Công giáo do chịu tác động ảnh hưởng của Martin Luther và John Calvin, người khởi xướng và chỉ huy một cuộc cải cách tôn giáo khác tại Geneve, Thuỵ Sĩ. Bên cạnh đó cũng Open một số ít trào lưu cải cách khác, thường được gọi là Cải cách triệt để. Trong khi đó nhiều nhóm tôn giáo tách khỏi Công giáo cũng được gán cho thương hiệu Kháng Cách dù chính họ cũng phủ nhận mọi liên hệ với Luther, Calvin hay với Công giáo .

Phong trào cải cách bùng nổ bất ngờ đột ngột tại nhiều nơi ở Âu Châu, nhưng tìm thấy sức mạnh của mình tại Đức, nơi cuộc cải cách đã gây ra sự phân hoá thâm thúy giữa những vương hầu đang quản lý những phần chủ quyền lãnh thổ nước này. Tuy nhiên, nguyên do của sự bùng nổ nầy hoàn toàn có thể lý giải bởi những dịch chuyển xảy ra trong suốt hai thế kỷ trước đó tại Tây Âu .Mầm mống của sự không ổn định âm ỉ bên trong giáo hội và đế quốc được đẩy lên đỉnh điểm khi xảy ra việc dời ngai Giáo hoàng về Avignon, Pháp ( 1308 – 1378 ) và sự tranh chấp giáo quyền giữa hai triều Giáo hoàng sống sót song song ( 1378 – 1416 ), gây ra cuộc chiến tranh giữa những vương hầu, những cuộc nổi dậy của nông dân và mối chăm sóc về những thối nát trong lòng mạng lưới hệ thống những tu viện. Nó cũng ra mắt chủ nghĩa vương quốc như thể một tác nhân mới vào quốc tế trung cổ. Phong trào phục hưng nhân văn khuyến khích giới khoa bảng chăm sóc đến quyền tự do dành cho học thuật. Những cuộc tranh luận sôi sục được tiến hành tại những viện ĐH bàn đến những yếu tố như thực chất của giáo hội, nguồn gốc và số lượng giới hạn của thẩm quyền dành cho Giáo hoàng, những công đồng và những vương hầu. Một trong những luận thuyết cấp tiến và nóng bức nhất đến từ John Wycliffe của Đại học Oxford, và sau đó là từ Jan Hus của Đại học Praha. Trong nội bộ Giáo hội Giáo hội Công giáo Rôma, cuộc tranh luận này bị khép lại bởi Công đồng Constance ( 1414 – 1418 ), xử tử Jan Hus và thiêu xác John Wycliffe như là kẻ dị giáo. Dù Công đồng Constance nỗ lực chứng minh và khẳng định và củng cố những khái niệm thời trung cổ về giáo hội và đế quốc, lại không hề xử lý tổng lực những căng thẳng mệt mỏi về ý thức vương quốc cũng như những phản kháng về thần học .

Martin Luther, tu sĩ dòng Augustine và giáo sư tại Đại học Wittenberg, chỉ muốn kêu gọi mở ra các cuộc tranh luận về phép ân xá (indulgence). Truyền thuyết cho rằng Luther đã treo 95 luận đề của mình trên cửa nhà thờ lâu đài Wittenberg, nơi dành để treo các thông báo của viện đại học. Tuy nhiên, những phản đối của ông đã thổi bùng lên sự bất mãn âm ỉ từ lâu trong sự đè nén.

Xảy ra cùng lúc với những dịch chuyển lại Đức là một trào lưu khởi phát tại Thuỵ Sĩ dưới sự chỉ huy của Huldreich Zwingli. Vẫn sống sót 1 số ít sự không tương đồng giữa hai trào lưu này dù họ san sẻ với nhau một tiềm năng chung và chấp thuận đồng ý với nhau về hầu hết những yếu tố tương quan .

Sau khi Giáo hoàng quyết định hành động trục xuất Luther và lên án cuộc cải cách, những tác phẩm của John Calvin tạo nên nhiều tác động ảnh hưởng trong việc thiết lập một sự đồng thuận tương đối giữa những nhóm cải cách khác nhau tại Thuỵ Sĩ, Scotland, Hungary, Đức và những nơi khác. Việc Anh giáo tách rời khỏi La Mã dưới thời trị vì của Henry VIII, khởi đầu từ năm 1529 và hoàn tất vào năm 1536, đem Vương quốc Anh sát cánh với cuộc cải cách. Dù vậy, những đổi khác tại Anh được thực thi dè dặt hơn những nơi khác ở Âu châu và người Anh chọn con đường trung dung giữa cựu giáo và tân giáo. ( Ngày nay, về thần học, nhiều người Anh vẫn xem mình là Công giáo cải cách hơn là Kháng cách ). Như thế phương Tây đã vĩnh viễn bị chia cắt thành hai phần : Giáo hội Công giáo Rôma và Kháng Cách .

Về học thuật, phong trào Kháng Cách – chịu ảnh hưởng thời kỳ phục hưng và được hậu thuẫn bởi những viện đại học ở Tây Âu – thu hút giới trí thức, chính trị gia, giới chuyên môn, thương gia và thợ thủ công. Kỹ thuật in ấn đang phát triển giúp quảng bá tư tưởng Kháng Cách, cũng như trợ giúp hữu hiệu cho việc ấn hành những bản dịch Kinh Thánh sang các ngôn ngữ địa phương. Các khái niệm về sự tự do của lương tâm và quyền tự do cá nhân, nảy sinh từ thời kỳ sơ khai của phong trào Kháng Cách, được định hình và phát triển qua một thời gian dài liên tục đối kháng với thẩm quyền của Giám mục thành Rôma và hệ thống tăng lữ của Giáo hội Công giáo. Dần dà, phong trào Kháng Cách vượt qua những giới hạn truyền thống, tập chú vào các vấn đề như lương tâm cá nhân, gieo mầm cho sự phát triển của tiến trình dân chủ hóa, và cho phong trào Khai sáng (Enlightenment), xảy ra trong các thế kỷ sau.

Thần học cơ bản[sửa|sửa mã nguồn]

Có năm chữ La tinh hoàn toàn có thể miêu tả niềm xác tín thần học của người Kháng cách, dù không phải tổng thể trong số họ đều tin như vậy :

  • Solus Christus (Duy Chúa Cơ Đốc): Chỉ có Chúa Cơ Đốc là đấng hoà giải giữa Thiên Chúa và con người (I Ti:2.5). Ngoài một mình Chúa Giê-xu ra, không có một ai khác có thể làm trung gian hòa giải hoặc cầu thay cho con người, kể cả Mẹ Maria, các sứ đồ và thánh đồ đã tử vì đạo.
  • Sola Scriptura (Duy Thánh Kinh): Tín hữu Kháng Cách tin rằng truyền thống tông đồ chỉ có thể xuất phát từ các tông đồ là những người được chọn bởi chính Chúa Giê-xu Cơ Đốc, và như thế các truyền thống này chỉ có thể tìm thấy trong Kinh Thánh được viết bởi các tông đồ (I Côr 11.2; Ga: 1.8; II Tês: 2.15), vì vậy Thánh kinh là thẩm quyền duy nhất cho lời giáo huấn của các tông đồ. Tín đồ Kháng Cách tin rằng chỉ có Kinh Thánh là chân truyền từ các tông đồ, hợp pháp và là chuẩn mực cho đức tin. Tín hữu Kháng Cách bác bỏ đức tin Công giáo cho rằng Giám mục thành La Mã (Giáo hoàng) là Tông đồ của Chúa Giê-xu và giáo huấn của Giáo hoàng có thẩm quyền tông đồ.
  • Sola Fide (Duy đức tin): Trái với giáo lý Công giáo về công đức (Giacơ:2.24: ICôr: 13.2), về sự ăn năn và phép ân xá, sự cầu nguyện và lễ cầu siêu cho người chết, công đức của các thánh và của người tử đạo và về ngục luyện tội, tín đồ Kháng Cách tin rằng mọi tín hữu đều là thầy tế lễ, được hoà giải với Thiên Chúa chỉ bởi đức tin vào Chúa Giê-xu mà thôi (Rô:3.28; Eph:2.8-9).
  • Sola Gratia (Duy ân điển): Đối nghịch với giáo lý Công giáo cho rằng cả đức tin và công đức là cần thiết cho sự xưng công bình (Eph:2.8-9; Gal:5.6), các nhà cải cách tin rằng sự cứu rỗi hoàn toàn là sự ban cho từ Thiên Chúa, vận hành bởi Chúa Thánh Linh, do sự cứu chuộc của Chúa Giê-xu, chứ không bởi công đức của tín hữu (Xem Năm Tín lý Duy nhất).
  • Soli Deo Gloria (Duy Chúa được tôn cao): đối nghịch với niềm tin cho rằng con người sống để khẳng định cái tôi và thể hiện chính mình cho người khác xem thấy, các nhà cải chánh cho biết Kinh Thánh khẳng định rằng mục đích sống duy nhất mà Thiên Chúa ban cho con người, đó là để sống vì Thiên Chúa và tôn cao Thiên Chúa (Côlôse 1:16; Êsai 43:6-7, 21; 2Côrinhtô 5:15).

Những trào lưu ảnh hưởng tác động đến Kháng Cách[sửa|sửa mã nguồn]

Người ta có thể xác định được khuynh hướng thần học của một tín hữu Kháng Cách nếu biết được người ấy chịu ảnh hưởng của phong trào nào tính từ cuộc cải cách tại Đức và Phong trào Thanh giáo (Puritan) tại Anh cho đến nay.

Phong trào Giám lý[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Giám Lý (Methodist) bắt đầu vào thế kỷ 18, từ cuộc cải cách Thanh giáo tại Anh, chịu ảnh hưởng của Phong trào Sùng tín (Pietist) tại Đức, sau đó trở về Anh trong mô hình mới thông qua John Wesley và giáo hội Giám Lý cũng như các nhóm tôn giáo nhỏ khác như Quaker. Tích cực trong sống đạo, dấn thân trong công tác xã hội, sâu nhiệm trong kinh nghiệm thuộc linh là những đặc điểm của phong trào Giám Lý. Từ đây hình thành nên Phong trào Thánh khiết (holiness movement), tập chú vào trải nghiệm thánh hóa trong đời sống của tín hữu.

Phong trào Tin Lành[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Tin Lành (Evangelicalism) khởi phát từ cuối thế kỷ 18, khi các cuộc phục hưng tôn giáo bùng phát trong các giáo phái khác nhau hình thành nên phong trào này. Tín đồ Tin Lành tập chú vào kinh nghiệm qui đạo, sự sùng tín của mỗi cá nhân, nghiên cứu Kinh Thánh và vấn đề đạo đức của xã hội, bao gồm tính tiết độ, các giá trị gia đình và sự bình đẳng. Họ bác bỏ chủ nghĩa hình thức trong thờ phụng, giáo nghi và thần học.

Phong trào Ngũ Tuần[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Ngũ Tuần (Pentecostalism) khởi phát từ Hoa Kỳ vào đầu thế kỷ 20, bắt nguồn từ phong trào Thánh khiết. Phong trào này chú trọng vào việc tìm kiếm các ân tứ (gift) của Chúa Thánh Linh được chép trong Tân Ước. Khẳng định việc nói tiếng lạ là chứng cớ của “báp têm bởi Thánh Linh” đã trở nên đặc điểm của phong trào này. Họ cũng tập chú vào việc chữa bệnh bởi đức tin và thực hành các phép lạ. Dưới ảnh hưởng của phong trào này, nảy sinh hàng trăm giáo phái tại Hoa Kỳ. Cũng phát sinh từ đây Phong trào Ân tứ (charismatic movement).

Phong trào Tự do[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Tự do (Liberalism) nhằm giải thích Thánh Kinh theo cách mới sao cho thích hợp với nhân sinh quan đương thời, phong trào tạo nhiều ảnh hưởng trong các giáo hội truyền thống của cộng đồng Kháng cách, đặc biệt vào cuối thế kỷ 19 với Phong trào Tân phái (Modernist) và Phê bình Kinh Thánh.

Phong trào Nền tảng[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Nền tảng (Fundamentalism) nhấn mạnh đến những điểm nền tảng của thần học Kháng Cách nhằm bác bỏ các quan điểm của phong trào Tự do, đặc biệt là phương pháp phê bình Kinh Thánh. Phong trào này bộc phát vào thế kỷ 20 chủ yếu tại Hoa Kỳ và Canada trong vòng các giáo phái thuộc phong trào Tin Lành. Họ đặc biệt nhấn mạnh vào thẩm quyền và tính trọn vẹn của Kinh Thánh.

Phong trào Tin Lành Hiện đại[sửa|sửa mã nguồn]

Phong trào Tin Lành Hiện đại (Neo-evangelicalism) bắt nguồn từ phong trào Nền tảng nhưng cố gắng làm giảm nhẹ các quan điểm cực đoan, cùng lúc bổ sung các khuynh hướng mới như hội nhập vào xã hội, dấn thân vào các công tác xã hội, phối hợp ở quy mô lớn công tác truyền bá Phúc âm, nâng cao học thuật biện giáo (apologetics).

Các giáo phái Kháng Cách[sửa|sửa mã nguồn]

Tín hữu Kháng Cách thường thích gọi các giáo hội của họ là giáo phái (denomination), ngụ ý rằng các giáo hội, trong cách nhìn của họ, chỉ là một phần trong toàn thể Hội thánh chung.

Trái với những gì người ta thường nghĩ về những nhà cải cách, khái niệm về hội thánh phổ quát, hoặc hội thánh chung ( công giáo ) không hề bị bác bỏ trong hội đồng Kháng Cách. trái lại, sự hiệp nhất vô hình dung của hội thánh chung được những nhà cải cách xem là giáo lý quan trọng trong nền thần học Kháng Cách. Những nhà cải cách như Martin Luther, John Calvin, và Ulrich Zwingly tin rằng họ đang nỗ lực cải cách hội thánh chung đang đắm chìm trong dị giáo và thối nát, bác bỏ những cáo buộc cho rằng họ đang tách khỏi hội thánh chung, và bày tỏ niềm xác tín rằng họ đang cố đem hội thánh trở lại với những giáo huấn và những giá trị của hội thánh tiên khởi. Do đó, khái niệm về sự hiệp nhất của hội thánh chung vẫn được xem là yếu tố nền tảng trong những giáo hội thuộc hội đồng Kháng Cách .

Lễ Thờ phượng trong một nhà thời thánh Kháng Cách tại Hà LanMột trong những hiệu quả trực tiếp của cuộc Cải cách Tin Lành là sự hình thành những giáo hội cấp vương quốc. Song, trong quan điểm của những nhà cải cách, những giáo hội này cũng chỉ là một phần trong hội thánh chung. Như vậy, những giáo hội cải cách thuộc về hội thánh chung, lập nền trên Năm Tín lý Duy nhất, và bác bỏ thẩm quyền của Giáo hoàng .

Ít có sự khác biệt về thần học giữa các giáo phái, và các giáo phái được thành lập thường dựa trên các đặc thù về địa dư và bộ máy tổ chức, với sự tập chú đặc biệt vào sự hiệp nhất trong hội thánh vô hình – quy tụ những người được cứu bởi huyết của Chúa Giê-xu, vượt lên trên ranh giới của các tổ chức giáo hội “hữu hình” trên trần thế.

Phần lớn tín hữu Kháng Cách gia nhập vào một trong những hội đồng Kháng Cách sau :

Nhiều trào lưu đại kết sinh ra trong nỗ lực link và tái tổ chức triển khai những giáo hội Kháng Cách, nhưng chỉ có được những hiệu quả hạn chế. Hầu hết những giáo phái Kháng Cách đều đồng thuận với nhau về những giáo lý quan trọng cùng những giá trị căn cốt trong đức tin Cơ Đốc, và tôn trọng sự độc lạ trong quan điểm tương quan đến những yếu tố không quan trọng trong thần học, giáo nghi và tổ chức triển khai. Khó có được số lượng đúng mực, nhưng ước tính hiện có khoảng chừng ” 33 000 giáo phái hiện hữu trên 238 vương quốc “. [ 3 ]Có khoảng chừng 593 triệu [ 4 ] tín hữu Kháng Cách trên toàn quốc tế, gồm có 170 triệu tại Bắc Mỹ, 140 triệu tại Phi Châu, 120 triệu tại Âu Châu, 70 triệu tại châu Mỹ La tinh, 60 triệu tại Á Châu và 10 triệu tại Úc Châu. Như vậy hội đồng Kháng Cách chiếm khoảng chừng 27 % tổng số gần 2 tỉ [ 5 ] [ 6 ] tín hữu Cơ Đốc giáo .

Suốt gần 100 năm sau cuộc Cải cách Tin Lành, do bị vướng bận vào cuộc đấu tranh sống sót với Giáo hội Công giáo Rôma, hội đồng Kháng Cách không mấy chăm sóc đến công cuộc truyền giáo .Song, trong những thế kỷ tiếp theo, ngày càng có nhiều nhà truyền giáo Kháng Cách được gởi đến nhiều xứ sở trên khắp quốc tế để công bố thông điệp Cơ Đốc cho những dân tộc bản địa. Tại Bắc Mỹ, trong số những nhà truyền giáo tiếp xúc với người Mỹ địa phương có Jonathan Edwards, nhà thuyết giáo nổi tiếng của cuộc Đại Thức tỉnh, từ năm 1750, ông dành phần còn lại trong đời để chuyên tâm truyền giáo cho người dân bộ lạc Housatonic, và giúp họ chống lại sự bóc lột của người da trắng .

Giáo hội Moravian[sửa|sửa mã nguồn]

Giáo hội Moravian đặc biệt quan trọng chăm sóc đến công cuộc truyền giáo. Khi giáo hội chỉ quy tụ 300 tín hữu tại Herrnhut, họ đã cử người đi truyền giáo. Trong vòng 30 năm, giáo hội đã gởi hàng trăm giáo sĩ đến nhiều nơi trên quốc tế như vùng Ca-ri-bê, Bắc Mỹ và Nam Mỹ, Bắc Cực, Phi châu, và vùng Viễn Đông .

William Carey, người được xem là “Cha đẻ công cuộc truyền giáo đương đại”.Họ là giáo hội Kháng Cách tiên phong thi hành mục vụ cho người nô lệ, cũng là những nhà truyền giáo Kháng Cách tiên phong tìm đến những vùng đất mới để tiếp thị thông điệp phúc âm. Từ năm 1732, đã có một cơ sở truyền giáo Moravian được thiết lập trên hòn đảo St Thomas thuộc vùng Ca-ri-bê. [ 7 ]

Tại Anh khoảng chừng năm 1780, một người thợ đóng giày trẻ tuổi tên William Carey khởi đầu đọc một quyển sách của Jonathan Edwards viết về một mục sư đã quá cố, David Brainerd, người đã tận tụy giúp sức người da đỏ ở Bắc Mỹ bằng cách mở trường học và rao giảng phúc âm ; Carey cũng bị lôi cuốn bởi những chuyến du hành của James Cook tò mò quần đảo Polynesia. Từ đó, ông chú tâm đến nghĩa vụ và trách nhiệm truyền giáo cho những dân tộc bản địa trên quốc tế. Carey tự học tiếng Hi Lạp, Hebrew, Ý, Hà Lan, Pháp, và tìm đọc nhiều sách .

Năm 1792, Carey viết tiểu luận nổi tiếng Tra vấn về Bổn phận của Cơ Đốc nhân sử dụng mọi phương tiện để đem người khác đến với Đức tin Cơ Đốc. Không phải là một cuốn sách thần học khô khan, Carey sử dụng những dữ liệu địa lý và dân tộc học tốt nhất thời ấy để vẽ bản đồ và trình bày số lượng các dân tộc cần nghe Phúc âm, giúp khởi phát phong trào truyền giáo bùng nổ mạnh mẽ cho đến nay. Sau 34 năm hoạt động truyền giáo, năm 1834, Carey từ trần tại Serampore, Ấn Độ.

Thomas Coke, Giám mục tiên phong của Giáo hội Giám Lý Mỹ, được gọi là ” Cha đẻ công cuộc truyền giáo Giám Lý “. Sau một thời hạn ở Mỹ để cùng Giám mục Francis Asbury kiến thiết xây dựng hội thánh còn non trẻ, Coke rời tân quốc tế để hiến mình cho công cuộc truyền giáo ở Tây Ấn. Khi ở Mỹ, ông đã hoạt động giải trí tích cực để tìm kiếm sự tương hỗ cho những cơ sở truyền giáo, đồng thời tuyển dụng thêm nhân lực .Dù qua đời năm 1803 khi đang trên tàu đến Sri Lanka để mở cơ sở truyền giáo mới, di sản của ông để lại cho những tín hữu Giám Lý – lòng nhiệt huyết cho công cuộc truyền giáo – vẫn còn đến ngày này .

Hudson Taylor và Hội Truyền giáo Nội địa Nước Trung Hoa[sửa|sửa mã nguồn]

Làn sóng truyền giáo tiếp nối, khởi phát từ đầu thập niên 1850, chủ trương tiến sâu vào trong nước, với Hudson Taylor và Hội Truyền giáo Nội địa Nước Trung Hoa. Năm 1883, Henry Grattan Guinness xây dựng Đại học Cliff để giảng dạy và đáp ứng giáo sĩ cho hội truyền giáo .

Hội nghị Truyền giáo Thế giới năm 1910 tại Edinburgh, Scotland .Taylor chủ trương hội nhập với người dân địa phương, ông mặc phục trang Nước Trung Hoa và nói tiếng Hoa ngay cả khi ở nhà. Các tác phẩm, những bài diễn thuyết, và đời sống của Taylor là tác nhân giúp hình thành nhiều tổ chức triển khai truyền giáo, trong đó có Phong trào Sinh viên Tình nguyện ( SVM ). Từ năm 1850 đến 1950, trào lưu này đã gởi đi gần 10 000 nhà truyền giáo, nhiều người trong số họ đã thiệt mạng do không hợp với thổ nhưỡng địa phương .

Hội nghị Truyền giáo Edinburgh 1910[sửa|sửa mã nguồn]

Năm 1910, Hội nghị Truyền giáo Edinburgh được tổ chức triển khai ở Scotland dưới quyền chủ tọa của John Mott ( khôi nguyên giải Nobel Hòa bình năm 1946 ), nhà chỉ huy tích cực của SVM và là một tín hữu Giám Lý. Hội nghị xem xét thực trạng truyền bá phúc âm, phiên dịch Kinh Thánh, hoạt động sự tương hỗ của hội thánh, và đào tạo và giảng dạy giới chỉ huy địa phương. Hội nghị không chỉ thiết lập chính sách hợp tác liên giáo hội cho công cuộc truyền giáo mà còn lập nền cho trào lưu đại kết tôn giáo .

Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wiclyffe[sửa|sửa mã nguồn]

Năm 1935 tận mắt chứng kiến sự sinh ra của làn sóng truyền giáo khởi phát bởi hai nhà truyền giáo Cameron Townsend và Donald McGavran. Nhận thấy rằng dù đã tiếp cận nhiều khu vực địa lý khác nhau, vẫn còn nhiều nhóm dân tộc bản địa bị cô lập bởi nguyên do ngôn từ hoặc giai cấp, Cameron xây dựng Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wycliffe chuyên tâm phiên dịch Kinh Thánh ra những ngôn từ địa phương, còn McGavran tập chú vào nỗ lực xóa bỏ những rào cản văn hóa truyền thống và giai cấp tại những xứ sở như Ấn Độ, quốc gia này có 4 600 ngôn từ, dân chúng bị chia cắt bởi sự độc lạ trong ngôn từ, văn hóa truyền thống, và giai cấp .Một góc nhìn quan trọng trong kế hoạch truyền giáo là chính người địa phương phong cách thiết kế giải pháp tiếp cận với đồng bào của họ. Tại châu Á, kế hoạch này được khởi xướng bởi những nhân vật như Tiến sĩ G. D. James của Nước Singapore, Mục sư Theodore Williams của Ấn Độ, và Tiến sĩ David Cho của Nước Hàn .Đi đôi với nỗ lực truyền tải thông điệp Cơ Đốc, những tổ chức triển khai truyền giáo thường đáp ứng cho người dân địa phương những loại dịch vụ y tế và phúc lợi. Hàng ngàn trường học, trại mồ côi, và bệnh viện được xây dựng bởi những cơ sở truyền giáo .

Tin Lành tại Nước Ta[sửa|sửa mã nguồn]

Nhà thờ Tin Lành Bảo Lộc .

Đức tin Kháng Cách được truyền bá tại Việt Nam từ cuối thế kỷ 19 do nỗ lực của các nhà truyền giáo thuộc Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (Christian and Missionary Aliance; C&MA). Năm 1911 thường được kể là năm đánh dấu Kháng Cách đến Việt Nam. Hội thánh Tin Lành Việt Nam (The Evangelical Church of Vietnam) cho đến nay vẫn là giáo hội Kháng Cách lâu đời nhất và có số tín hữu đông nhất tại Việt Nam. Có lẽ vì lý do này thuật từ Tin Lành (Evangelical) thường được dùng như một từ đồng nghĩa với Kháng Cách (Protestant),[8] mà tại Việt Nam, danh xưng Tin Lành thường được dùng để thay thế cho Kháng Cách. Tin Lành hay Phúc Âm có nghĩa là tin tức tốt lành theo cách gọi của các nhà truyền giáo đầu tiên của Kháng Cách tại Việt Nam.

Theo những ước tính khác nhau, có khoảng chừng từ 1 triệu [ 9 ] đến hơn 1,4 triệu [ 10 ] [ 11 ] [ 12 ] tín hữu thuộc hội đồng Kháng Cách tại Nước Ta, hầu hết tập trung chuyên sâu ở miền Nam. Tin Lành được xem là một trong những tôn giáo tăng trưởng nhanh nhất trên quốc gia này. [ 9 ] [ 13 ]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

More on this topic

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Advertismentspot_img

Popular stories